1801321874155651472551932113720418322128225

چاپ کتاب بدون مجوز امکانپذیر است؟

یکی از سوالات پر تکراری که بسیاری از نویسندگان نوجوان و بزرگسال می‌پرسند این است که آیا چاپ کتاب بدون مجوز امکان پذیر است یا خیر؟ برای پاسخ به این سوال بهتر است در ابتدا یک نگاه اجمالی داشته باشیم به انواع مجوزهایی که برای چاپ کتاب باید کسب شود و در انتها به این سوال پاسخ دهیم. اگر این سوال دغدغه ذهنی شما هم هست تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

چه مجوزهای برای چاپ کتاب کسب می‌کنیم؟
اگر قصد چاپ کتاب را دارید قبل از هر اقدامی باید مجوزهای لازم را کسب کنید. حال این مجوزها چیست و مراحل کار به چه شکل است را در این بخش شرح می‌دهیم.

کسب مجوز کتاب شامل چند مرحله می‌شود که مواردی مانند: دریافت شابک، دریافت فیبا و در انتها مجوز چاپ کتاب است. شابک به عدد سیزده رقمی که بر روی کتاب درج می‌شود و حکم شناسنامه کتاب را دارد گفته می‌شود. این واژه حروف اختصاری شماره استاندارد بین المللی کتاب است. بعد از کسب و دریافت شابک کار برای دریافت مجوز بعدی باید فهرست نویسی شود و اطلاعاتی مانند: نام نوسیند، نام خانوادگی نویسنده، عنوان و موضوع کتاب، نام مترجم، تعداد صفحات و مواردی از این دست را درج کرده و برای دریافت فیبا به کتابخانه ملی ارسال می‌کنند تا فیبای مختص به آن کتاب دریافت شود.

حال که این مجوزها دریافت شد باید به سراغ کسب مجوز چاپ بریم. برای کسب مجوز باید اطلاعات فیبا را به همراه نسخه پی دی اف کتاب برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارسال کرد. این سازمان کتاب را بررسی کرده و در صورت عدم مقایرت با موازین وضع شده و ممیزی مجوز چاپ کتاب برای ناشر ارسال می‌شود. بعد این مرحله ناشر موظف است که سه تا پنج نسخه از کتاب چاپ شده به همراه مجوز چاپ را برای وزارت ارسال کند تا اعلام وصول شود. در این مرحل بازرس‌های سازمان کتاب را بررسی کرده تا طبق مجوزی که دریافت کرده است چاپ شده باشد و چیزی به آن اضافه نشده باشد و یا حذفیات انجام شده باشد. اگر هم بخشی اضافه شده است باید فایل ضمیمه را به همراه کتاب برای ارشاد ارسال کنند. این مرحله آخرین مرحله دریافت مجوز است. در واقع اعلام وصول این اجازه را به ناشر می‌دهد تا کتاب‌های چاپ شده را در بازار پخش کند. این مجوز در صورت عدم تغییر در یک برگه برای ناشر ارسال می‌شود تا کار پخش کتاب را انجام دهند.

چاپ کتاب بدون مجوز
اولین نکته‌ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که چاپ کتاب بدون مجوز به هیچ عنوان امکان پذیر نیست و اگر کتابی بدون مجوز چاپ شود مجازاتی نیز در بردارد. صادر کننده مجوز چاپ کتاب و بانی این امر همان طور که گفته شد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و برای افراد خاطی مجازاتی را نیز در نظر گرفته است. این که میزان مجازات در چه حدی باشد بستگی به عوامل متعددی دارد. مجازات افراد متخلف می‌تواند شامل حبس، جزای نقدی، سلب تمام حقوق مادی و معنوی کتاب از ناشر، نویسنده و یا مترجم و مواردی از این دست باشد. این امر بیانگر این مطلب است که نباید کتابی را بدون مجوز چاپ کرد و حتما باید مجوزهای لازم را برای این کار از سازمان مربوطه دریافت کرد.
دریافت مجوز برای چاپ کتاب به هر دلیلی که باشد اجباری است بسیاری از افراد تصور می‌کنند کسب مجوز چاپ کتاب برای کتاب کودک و یا کتاب‌های که برای تقویت رزومه چاپ می‌شوند نیاز نیست. این یک تصور اشتباه است زیرا دریافت مجوز چاپ کتاب برای همه کتاب‌ها لازم و واجب است به ویژه برای چاپ کتاب تقویت رزومه. 

مراحل چاپ کتاب

ز هر خوره کتابی بپرسید می گوید دوست دارد روزی کتابی به اسم خودش چاپ کند. نوشتن یکی از علائق روزانه بسیاری از افراد است و خیلی از آن ها دوست دارند کتابی برای خود چاپ کنند. اغلب اوقات به علت محتوای ارزشمند این کتاب مردم از آن استقبال زیادی می کنند. تکلیف کتاب های علمی هم که مشخص است چون طیف دانشگاهی هر کشور و اهالی حوزه علم طرفدار آن ها هستند. کتاب های معدودی هم برای مخاطب خاصی نوشته و در تعداد محدودی چاپ می شوند

با تمام این وجود چیزی که بسیار اهمیت دارد مراحل چاپ کتاب است چون از دیدگاه نویسنده دشوار و نامشخص است و از دید موسسات چاپ روند ساده ای دارد. در این مطلب قصد داریم به ساده ترین زبان ممکن مراحل چاپ کتاب را به شما معرفی کنیم. با ما همراه شوید.

مراحل چاپ کتاب

1) تهیه محتوای کتاب

همانطور که نام این مرحله نشان می دهد هدف تهیه محتوایی است که باید نوشته یا ترجمه شود. نویسنده محتوای خود از قبیل شعر، داستان، تالیف شخصی و یا علمی را باید به صورت دست نوشته یا تایپ شده تحویل ناشر دهد.

2) صفحه آرایی و آماده سازی اولیه کتاب

نویسنده در این مرحله به کمک یک ویراستار اشتباهات تایپی و املایی، نگارشی، صفحه آرایی و غیره را انجام می دهد تا فایل کتاب را آماده کند. فایل نهایی باید تا جای ممکن بدون اشتباهات علمی و نگارشی باشد.

3) به دست آوردن شابک (ISBN)

ISBN مخفف کلمه International Standard Book Number یا شماره استاندارد بین المللی کتاب (سر واژه شابک) است. به همین منظور یک کد 10 تا 13 رقمی به هر کتاب اختصاص داده می شود. توجه داشته باشید که با چاپ مجدد کتاب شابک آن عوض نمی شود. علاوه بر این، از سال 2007 به بعد رقم های شابک از 10 به 13 افزایش یافت تا تعداد کتاب هایی که امکان چاپ دارند بیشتر شود. در کشور ایران باید شابک را از خانه کتاب دریافت کرد.

روند کار به این شکل است که ناشر شابک های دریافتی از خانه کتاب را به یک کتاب نسبت می دهد و بعد از پر کردن فرم مربوطه آن را به خانه کتاب می فرستد.

4) دریافت فیپا

فهرست نویسی پیش از انتشار را فیپا گویند که به معنای اطلاعاتی است که در پشت صفحه عنوان کتاب چاپ می شود. مسئولیت اصلی صدور فیپا در کشور ایران به عهده اداره کل پردازش و سازماندهی سازمان اسناد و کتابخانه ملی گذاشته شده است و از طریق این سازمان باید فیپا را به دست آورد. برای این منظور، کتاب از سوی ناشر به کتابخانه ملی به همراه شابک، پرینت کتاب و فایل آن در سی دی و در نهایت فرم پر شده درخواست فهرست نویسی ارسال می شود. مدت زمان لازم برای دریافت فیپا 7 الی 10 روز است.

5) اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

برای دریافت مجوز چاپ باید پرینت کتاب به همراه فایل آن در قالب سی دی و و اطلاعات فیپا، شابک و همچنین طرح رنگی جلد به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فرستاده شود. معمولا بسته به موضوع کتاب یک هفته تا 4 ماه طول می کشد تا مجوز صادر شود. وزارت ارشاد کتاب های با محتوای علمی و دانشگاهی را زودتر بررسی می کند ولی مجوز چاپ سایر کتاب ها مانند شعر یا موضوعات خاص ممکن است تا چند ماه طول بکشد. علاوه بر این گاهی اوقات نویسنده مجبور می شود مواردی را در کتاب اصلاح کند یا تغییر دهد.

6) چاپ و صحافی

هیچ چیز نویسنده را از رسیدن کتابش به مرحله چاپ بیشتر خوشحال نمی کند. پس از طی مراحل بالا کتاب برای چاپ به چاپخانه فرستاده می شود. معمولا چاپ افست برای کتاب هایی است که تیراژی بیشتر از 1000 جلد دارند و دیگر کتاب ها به صورت دیجیتالی چاپ می شوند. مرحله بعدی صحافی بوده که برعهده ناشر است و به همین دلیل سریعا انجام می شود.

7) فرستادن کتاب به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و اعلام وصول

مرحله نهایی مراحل چاپ  ارسال 10 نسخه از کتاب به وزارت ارشاد و دریافت اعلام وصول است.

تجدید چاپ کتاب

گاهی اوقات به دلیل فروش بالای کتاب یا هر دلیل دیگری ناشر و نویسنده تصمیم به تجدید چاپ کتاب می گیرند، در اینطور مواقع اگر در محتوای کتاب تغییری داده نشده باشد، مجوز چاپ بدون طی مراحل بالا و فقط با اخذ مجوز وزارت ارشاد انجام می شود. ولی در صورتی که ناشر یا نویسنده بخواهند در متن کتاب تغییراتی اعمال کنند، باید از ابتدا تمامی مراحل بالای سپری شوند.

هزینه‌ چاپ کتاب

مواردی مانند تیراژ و حجم کتاب هزینه چاپ کتاب را تغییر می دهند ولی هزینه های کلی چاپ کتاب به این صورت است:

  • هزینه های مربوط به صفحه آرایی، حروفچینی، طرح جلد و خدمات اداری از جمله دریافت شابک، فیپا، مجوز و اعلام وصول که بدون توجه به تعداد تیراژ به صورت یکسان گرفته می شوند.
  • هزینه های مربوط به کاغذ، چاپ، جلد و صحافی که براساس تیراژ، تعداد صفحات و اندازه کتاب مشخص می شوند.